Postcapital Archive (1989-2001)

Daniel G Andújar

13th. August -12th.September

Goyang Studio, National Museum of Contemporary Art, Korea

Related posts

• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• Postcapital Archive Seoul. 14. May 2010 13 June 2010. Total Museum of Contemporary Art (0)
• Postcapital Archive Seoul Opening 14.May 2010, 6pm (0)
• 인터넷 누벼 짜깁기한 ‘자본주의 그림자’ ‘포스트캐피 탈…’ 연 스페인 작가 안두하르 (0)
• <포스트캐피탈 아카이브 1989-2001>를 통해보는 예술, 혹은 디자인의 사회적 역할에 대한 단상 (0)

Daniel G. Andújar -Iris Dressler

Umělec 1/2010 / cz en de

Iris Dressler: V jednom ze svých posledních rozhovorů jste popsal, jak praxe velkých uměleckých institucí odcizuje autora jeho dílu. Samotný umělec, který přijede do galerie instalovat své práce, je poslán do luxusního hotelu, zatímco armáda profesionálů se stará o to, aby jeho dílo bylo „správně“ prezentováno. Tou dobou jsou již kurátor a vzdělávací a PR oddělení dávno domluveni, jak bude umělcovo dílo zprostředkováno veřejnosti. Když tedy umělec nakonec přijde na výstavu, své dílo nepoznává.
Daniel G. Andújar: Kulturní průmysl opustil uměleckou produkci i vytváření nových obsahů již před desítkami let. Umělci byli zatlačeni do pozadí, aby ustoupili nové elitě kulturních manažerů pořádajících bienále ve věžích ze slonoviny, pojímajících je jako mausolea.
V kulturním průmyslu, který zaměstnává stále více a více lidí, jsou umělci umístěni až na nejnižším stupni ekonomické aktivity. Mnoho lidí se v našem světě slušně uživí, ale umělci „riskují své životy“. Může tento systém umění přežít bez současných umělců? Zdálo by se, že mnoho institucí bez nich přežít může.
Umění, stejně jako jakýkoli kulturní proces, je především procesem předávání a přenosu, nepřetržitý, trvalý a nezbytný dialog. Nesmíme však zapomínat, že umění je také překračováním pravidel, roztržkou, ironií, parodií, přivlastňováním si, zpronevěřováním, konfrontací, pátráním, objevováním, tázáním se a konfliktem. Umění může a musí hledat nová území a rozvíjet v nich nové myšlenky. A pokud neexistují, musíme se pokusit je vytvořit.
Umělecká praxe musí být proměněna ve vzdor proti stále globalizovanějšímu, hierarchizovanějšímu, rozptýlenějšímu a standardizovanějšímu světu. Umělecká praxe musí odhalit rozložení moci a vytvořit mechanismy, které mohou zaručit její dlouhodobý vliv a rozšířit daný diskurz i za hranice světa milovníků umění a uměleckých institucí.
I.D.: Připomeneme-li váš pojem „do-it-together“ a vaše aktivity spojené s freewarem a open-source softwarem, do jaké míry nabízejí (nebo dokonce vyžadují) nové komunikační a informační technologie také nové způsoby umělecké práce?
D.G.A.: Slogan firmy Ikea „do-it-yourself“ byl od poloviny devadesátých let přejímán mnoha umělci. Bohužel, nevybrali si ten správný.
Část mé práce využívá několik prvků, které více či méně přímo souvisejí s volně dostupným softwarem. Tím, že od základu popírá práva intelektuálního vlastnictví, mi poskytuje šanci na strukturální a konceptuální „přeprogramování“ společnosti na společnost lepší.
Nové technologie postupně odstraňují potřebu uměleckého managementu, který fungoval jako prostředník mezi umělci a těmi, kteří ovládali uměleckou produkci, distribuci a komercializaci. Tyto nové nástroje a prostředky jsou také pevně svázány s elementární proměnou způsobu našeho myšlení, jednání s druhými, spotřeby, produkce a obchodu.
I.D.: Všechny vaše umělecké projekty jsou založeny na společném výzkumu, který kriticky zkoumá nejrůznější jevy a jejich mediální obrazy. Navíc fungujete i jako kurátor, vedete workshopy, píšete články, jste zapojený do protestních aktivit, vydáváte magazíny a publikujete webová fóra. Ve způsobu, jakým pracujete, vidím všechny tyto různé, vzájemně propojené role. Chápete je jako oddělené, avšak související aspekty umělecké produkce založené na spolupráci a vedoucí k znovuzískání svobodného prostoru pro akci.
D.G.A.: Nerozlišuji mezi jednou činností a činností jinou. Umění se nemůže omezovat na pouhé formulování velkých otázek o lidském a duchovním, ani na pouhé přizpůsobení se estetickým či tržním požadavkům. Musí být zaujaté a zapojené do společenských a politických procesů.
Je třeba znovu definovat úlohu umělce ve společnosti. Nesnaží se snad profesionálové jiných oborů — pedagogové, žurnalisté či vědci — přehodnotit svá společenská postavení, postupně se přizpůsobit změnám a najít nové místo ve společnosti? Klasické pojetí umělce by mělo být přirozeně zaměřené na procesy, podobně jako u analytiků a kritiků. Umělci musejí nabízet alternativní činnosti, otevřená pole pro konfrontaci a kritiku.
I.D.: Jak chápete rozdíly a souvislosti mezi městem, internetem, muzeem a „starými médii“?
D.G.A.: Základní sférou, ve které já jako umělec pracuji, je veřejný prostor. Musíme se mít na pozoru před pokusy omezit užívání a požitek z těchto volných prostor. Město je referenčním bodem veřejného prostoru takového, jak jsme jej znali až donedávna. Internet jako veřejný prostor je také vymezen sociálními vztahy, rozložením moci a systémem vyjednávání docela podobným prostoru města.
Oproti tomu prostory, které jsou vyhrazeny umělecké činnosti, jsou speciálně upraveny a jsou výsledkem historického vývoje. Jde o specifický, vymezený a chráněný prostor pro přesně formulovaný kulturní proces. Jako umělci bychom se měli více věnovat jeho správě, vývoji a proměnám, nebo bychom ho měli zavrhnout jednou provždy. V druhém případě zůstane jeho funkce omezená a podřízená odvětví služeb a zábavního průmyslu.
Co se týká médií, tradiční média (tisk, rádio, televize) jsou základním pilířem systému, který se už nějaký čas hroutí. Jednosměrný, uzavřený, pevně stanovený diskurz, který nenabízí možnost odpovědí, spolupráce či kolektivního managementu, není již dále přijímán.
I.D.: Jedním východiskem pro projekt Postcapital byla diskuse, kterou jste vedl s kubánským spisovatelem Ivánem de la Nuez o tom, jaké to je být narozen zhruba ve stejnou dobu (v polovině 60. let), ale v docela jiných poměrech: vy na kapitalistickém západě a on na komunistickém jihu. Když v roce 2006 Postcapital otevřel, jako spolupráce vás, de la Nueze a kubánského umělce Carlose Garacoiy, velmi zdůrazňoval protiklad „pravice“ a „levice“. Divák se musel rozhodnout, zda vstoupí na výstavu zprava nebo zleva, nemohl nikdy vstoupit přímo (střední cestou).
D.G.A.: Ta diskuse byla zaměřena na otázku specifického kontextu. Nemůžete si vybrat, kde se narodíte, obvykle ani to, kde chcete žít. Některé faktory závisí na náhodě. Jiné závisí přímo na sociálních, kulturních, politických a ekonomických podmínkách. Na začátku projektu stál dialog, který prezentoval osobní situaci jedince jako soubor dvojznačností, protimluvů, potvrzování a popírání. Z tohoto pojetí jsme pak přijali jisté strategie, když jsme se rozhodovali o prostoru, směřování a interpretaci projektu. Prostorové uspořádání přinutilo návštěvníky, aby učinili rozhodnutí, které pak ovlivnilo konkrétní čtení celého projektu. Hráli jsme si s velmi jednoduchými metaforami pravé a levé strany, směrů, tras a barev spojených s politickými představami. Výsledkem bylo, že individuální rozhodnutí, náhoda, štěstí či shoda okolností determinovala interpretaci celého projektu — stejně jako v životě samotném.
I.D.: Často se setkáváme s dotazem, proč není archiv Postcapitalu dostupný na internetu. Z mého pohledu nejde o zveřejnění otevřené online databáze, ale spíše o komplexní problém interpretace a chápání informací v době internetu. Konfrontace vaší prostorové (a prostorově zakusitelné) interpretace s archivem, který je také výsledkem rozhodnutí a výběru, je zásadní. A jedna část nemůže existovat bez druhé.
D.G.A.: V dnešní informační společnosti je základním zdrojem znalost. Vůle využívat znalosti k tomu, abychom získali další, by pak měla být zakotvena ve zvýšeném úsilí o jejich systematizaci a organizaci, což ovšem vyžaduje celoživotní vzdělávání. To byla hlavní změna vedle pouhých formálních otázek týkajících se médií.
V krátkém časovém úseku jsme pokročili od navštěvování muzeí, knihoven či archivů k životu uvnitř archivu. Vědci nám říkají, že kapacita lidské paměti je omezená. Jak tedy zpracujeme to obrovské množství dokumentů, informací, obrazů a dalšího? Musíme vyvinout mechanismy, které nám umožní přetvořit tento rušivý zmatek ve specifickou znalost, abychom byli schopni zdokonalovat každý jednotlivý odstín vlastní osobnosti. A musíme tak činit kolektivně, napříč disciplínami a obory, a samozřejmě začít vzděláváním. Navrhuji stvořit opravdový kulturní a kultivovaný archiv, osvojit si schopnost učit se ze souvislostí mezi množstvím voleb — život uvnitř archivu ve společnosti, která staví na vědění, poskytuje možnosti a požaduje, abychom se stále znovu rozhodovali, učili se bez omezení, cenili si nových možností a čelili mnoha výzvám a problémům. Společnost vědění, která není obeznámena s rozlišováním žánrů, společnost, která zpochybňuje staré klasifikace, kontrolní systémy, hierarchie, zákonitosti a hodnoty.

It‘s everybody‘s business, http://www.youtube.com/watch?v=5Ae6TZba4ag

▵ [7]

Related posts

• Ways of Working. Iris Dressler vs Daniel G. Andújar (0)
• Türkiye’de bir ilk (0)
• Señales de socorro (0)
• Sanat pazarı (0)
• Prácticas artísticas de intervención. Entrevista con Daniel G. Andújar. ALICIA MURRÍA (0)

Postcapital Archive (1989-2001)
A Project by Daniel G. Andújar / Technologies To The People
curated by Hans D. Christ, Nathalie Boseul Shin
Total Museum of Contemporary Art, Seoul

Exhibition will be extended till June 20, 2010

Postcapital Archive (1989-2001)
curated by Basak Senova
April 21 – June 27, 2010
Opal Contemporary Art Space, Istanbul

Exhibition  till June 27, 2010

Daniel Garcia Andujar’s project Postcapital Archive 1989-2001 functions as a multimedia installation and open databank which is based on a digital archive of over 250,000 documents such as texts, audio files, and videos from the Internet compiled by the artist over the past ten years. “Postcapital” addresses social, political, economic, and cultural worldwide changes over the last two decades in between two important moments as 1989 fall of the Berlin Wall and the attacks on September 11, 2001. With the Postcapital Archive 1989-2001 project, Daniel Garcia Andujar calls attention to “networked archives” based on the interpretation of information.

The project has been exhibited and toured in various geographies and events including Württembergischer Kunstverein, Stuttgart in 2008-2009, the Catalan Pavilion at 53rd Venice Biennale in 2009, and Iberia Art Center, Beijing, China, 2009.

Related posts

• Postcapital Archive Seoul. 14. May 2010 13 June 2010. Total Museum of Contemporary Art (0)
• Postcapital Archive Seoul Opening 14.May 2010, 6pm (0)
• 인터넷 누벼 짜깁기한 ‘자본주의 그림자’ ‘포스트캐피 탈…’ 연 스페인 작가 안두하르 (0)
• Türkiye’de bir ilk (0)
• Sanat pazarı (0)

글  신보슬, designdb

바야흐로 이미지가 홍수를 이루는 시대다. 요즘의 서울에서는 더더욱 그렇다. 갤러리나 미술관에서 열리는 전시의 시각예술 이미지는 물론, 세계 디자인 수도를 맞이하여 도시 곳곳에는 온갖 ‘디자인’ 이미지들이 범람한다. 그런데 여기에서 한 가지 의문이 생긴다. 도대체 이 많은 이미지들이 우리에게 말하려는 것은 무엇일까? 그저 아름다운 작품, 아니면 예쁘게 포장된 간판과 도로 가판대, 혹은 공공성이라는 이름으로 미화된 공공미술은 그 아름답고 예쁜, 혹은 공공적인 존재 자체로 의미를 갖는가? 그저 색칠하고 새롭게 꾸미는 것이 예술과 디자인의 의미가 아니라면, 뭔가 꼼꼼히 따져봐야 하지 않을까? 이런 대답 없는 질문들이 막다른 골목에 부딪혔을 때, <포스트캐피탈 아카이브 Postcapital Archive 1989-2001>(이하 <포스트캐피탈>)라는 프로젝트를 준비하게 되었다.

그림 1. <포스트캐피탈> 프로젝트의 토탈미술관 전시 전경, photo by Hans D. Christ

<포스트캐피탈> 프로젝트는 2006년 바르셀로나의 라 비레이나(La Virreina)라는 아트센터에서 처음 시작되었다. 이후 이 프로젝트가 세상을 향해 내던졌던 질문에 비하면, 그 시작은 지극히 사적인 만남에서 비롯되었다. 쿠바에서 퇴출(?)당해 바르셀로나에 살고 있는 큐레이터 이반 데 라 누아(Ivan de la Nuez)와 스페인 프랑코 독재시기에 태어나 작가로 살고 있는 다니엘 가르시아 앙두하르(Daniel Garcia Andujar)가 우연히 한 자리에서 만나게 되었고, 그들은 자연스럽게 자신들이 태어난 사회에 대해서 이야기를 나누게 되었다고 한다. 자신들의 삶을 이야기하던 도중 어떤 나라, 어떤 정권 하에 태어난다는 것을 개인이 선택할 수 없지만, 그로 인해 한 개인의 인생은 드라마틱하게 변화될 수도 있다는 점에 대해 많은 흥미를 느꼈단다. 그렇다면 오늘날 세계의 패러다임을 바꿀 정도로 급격한 변화를 맞게 된 계기/시점은 어디에서 찾을 수 있을까? 그들은 1989년 베를린 장벽의 붕괴에서 2001년 911 사태에 이르는 시기에 집중했다. 그리고 이후 많은 자료를 수집하고, 토론하는 과정을 통해서 <포스트캐피탈> 프로젝트가 시작되었다.

이 프로젝트에서 ‘포스트캐피탈’이라고 칭한 시기는 앞서 말했던 것처럼 1989년 베를린 장벽이 붕괴되어 사회주의정권이 무너진 시점에서부터 2001년 911사태로 이르는 대테러 시절을 말한다. 흥미롭게도 당시 많은 사람들은 이 시기를 ‘포스트 코뮤니즘(Post Communism)’이라 불렀지만, 자신의 댄싱 파트너를 잃은 자본주의를 보다 집중적으로 관찰했던 앙두하르에게 이 시기는 분명 ‘포스트 캐피탈(후기자본주의)’의 시점이었다. 물론 여기에서의 ‘캐피탈(Capital)’은 그리 단순하지만은 않다. 자본주의의 캐피탈을 칭하기도 하지만, 수도/도시로서의 캐피탈도 포함되기 때문이다. 그래서 <포스트캐피탈>에는 이데올로기에 대한 이야기도 있지만, 도시에 대한 이야기, 자본에 대한 이야기들이 중층적으로 깔려 있다. 이 뿐 아니라, 전시되어 있는 사진, 동영상, 문서 파일 등을 모두 인터넷에서 가져왔다. 게다가 전시된 자료를 포함하여, 전시되지 않은 25만개의 데이터 파일은 모두 작가의 오픈 아카이브에 들어 있고, 관객은 각자의 외장하드를 가져와서 작품을 고스란히 퍼갈 수 있을 뿐 아니라, 필요하다고 생각되는 자료들을 작가의 아카이브 안에 추가하여 넣을 수도 있다. 이 시점에서 많은 관객들은 묻는다. 이것도 예술이냐고, 작가는 과연 무엇을 한 것이냐고.

2006년 시작된 <포스트캐피탈>은 바르셀로나를 거쳐, 몬트리올, 도르트문트, 슈트트가르트, 산 호세, 코펜하겐을 비롯한 세계 순회전을 펼치고 있을 뿐 아니라, 2009년에는 베니스 비엔날레의 카탈로니아 파빌리온에 초청되기도 하였다. 그러니, 명실 공히 세계적인 현대미술계에서 인증 받은 예술 프로젝트임에는 틀림없다. 하지만 이 같은 공식적인 경력에도 불구하고 여전히 현대미술작품으로 인정하기엔 마음 한 켠이 불편한 것은 아마도 전시장의 모든 자료들을 인터넷에서 다운로드받았다는 사실이 가장 중요한 이유일 것이다.

그 러나 이 지점에서 작가의 입장은 단호하다. 우선 현대미술이 언제나 기존에 있는 것들에 대한 변형과 참조였다는 점에 대해 생각해 볼 수 있다. 피카소의 게르니카에 있는 아프리카 가면들은 어떻게 해석할 것이며, 수많은 콜라쥬 작업들은 어떻게 받아들일 것이냐는 문제와 동일한 지점이다. 다만 변한 것이 있다면, 기존 예술에서 활용했던 매체인 신문이 아닌 인터넷에서 따온 이미지들이라는 점이다. 앙두하르의 입장을 따른다면 <포스트캐피탈>에 소개된 자료들은 인터넷에서 가져온 (굳이 연결 짓자면) 레디메이드(ready-made)이겠지만, 이 레디메이드 재료들이 <포스트캐피탈>이라는 프로젝트에 들어오면서 기존의 의미 맥락과는 완전히 달라진다는 점이다.

그림 2. ‘포스트캐피탈 이미지 연대표’의 토탈미술관 전시 전경, 연대표는 전시장의 1층 입구에서부터 시작해 지하 전시 공간까지 길게 설치되어 있다. photo by Hans D. Christ

전시의 한 모듈인 ‘포스트캐피탈 이미지 연대표(Time Line)’는 이러한 특성을 잘 보여준다. ‘이미지 연대표’는 무려 100여 개가 넘는 이미지들로 구성된다. 타임라인은 남아프리카의 ‘케이프 타운(Cape Town)’ 신문에 났던 이미지에서 가져왔는데, 첫 번째 이미지는 베를린 장벽이 무너지기 전날인 1989년 11월 8일 수요일의 이미지이고, 마지막 이미지는 911사태가 벌어지기 전날인 2001년 9월10일 월요일의 뉴욕 이미지이다. 그리고 신문 하단에는 이런 메시지가 써 있다. “세상은 하루아침에 변할 수도 있으니, 깊이 있는 정보가 담긴 이 신문을 절대 빼먹지 마세요”라고. 그뿐 아니다. 911의 상징처럼 된 불타는 쌍둥이 빌딩의 건물 이미지를 전면에 내세우며 레고(Lego)는 말한다. “다시 짓자(rebuild it)” 라고. 그런가 하면 공산주의 뮤지엄(Communism Museum)에서 가져온 미술관 홍보 포스터의 칼 막스(Karl Marx)는 위대한 사상가의 모습이 아니라 옆집 할아버지 같은 내복차림에 발톱을 깎고 있고, 그 아래 “역사와 좀 더 가까워지세요”라는 슬로건이 쓰여있다. 스페인 76대 총리를 지낸 우파의 호세 마리아 아스나르(José María Aznar)의 얼굴과 모핑(morphing) 된 체 게바라(Che Guevara)의 얼굴은 컨버스(Converse) 운동화 광고로 쓰였고, 서핑보드를 든 넬슨 만델라(Nelson Rolihlahla Mandela)의 모습 아래에는 “당신이 떠벌려 이야기하지만 않는다면, 인생이 좀 더 편안해질 수도 있습니다”라고 쓰여있다. 피로 만들어진 미키마우스를 그리고 있는 유니세프의 광고포스터를 비롯해 언뜻 그냥 스쳐갈 수 있는 광고이미지들이지만, ‘이미지 연대표’에서 재구성된 이미지들은 관객의 발걸음을 좀처럼 놓아주지 않는다.

그림 3.  ‘포스트캐피탈 이미지 연대표’ 중, 911과 연계한 레고의 광고 이미지, creative commons contents

그림 4. ‘포스트캐피탈 이미지 연대표’ 중, 체 게바라와 칼 막스의 이미지, creative commons contents

그림 5. ‘포스트캐피탈 이미지 연대표’ 중, 피로 만들어진 미키마우스의 이미지, creative commons contents

이 프로젝트에서 또 하나의 흥미로운 지점은 오픈 아카이브이다. 앞서 언급했듯이 사진뿐 아니라, 전시되어 있는 모든 자료는 인터넷에서 가져왔다. 작가는 10여 년이 넘게 인터넷 검색을 통해 수집한 모든 자료를 관객들에게 공개했다. 공개했을 뿐 아니라, 관객들이 자유롭게 아카이브를 확장시키고 재배열하게 했다. 결과적으로 전시가 거듭될수록 자료의 양은 더욱 방대해진다. 실제로 처음 프로젝트를 접한 관객들은 자신의 외장하드에 모든 자료를 다운받기를 주저한다. 저작권이니 뭐니 하는 것들로 괜스레 분란만 일으키는 것은 아닌가 조심한다. 하지만 작가의 프로젝트 안에서 이것은 보장될 수 있으며, 이미 독일에서는 그에 관해 변호사와도 논의하고 문제없음을 확인했다고 한다.

<포스트캐피탈>을 요약하자면, 신이 만들지도 않은 것들을 모아서 프로젝트를 기획하고, 그것을 또 관객들에게 개방시키고, 익숙하게 보아 넘겨왔던 것에 대해서 계속해서 딴지를 거는 프로젝트라고 이야기할 수 있을 것 같다. 그리고 바로 이 지점에서 익숙하게 보아 넘겨왔던 것에 대해 딴지 거는 힘은 아마도 오늘날 많은 창의적인 산업에서 주지해야 할 지점인지 모른다. 그저 단순하게 꾸미고 치장하는 것이 현대예술, 사회적 디자인의 역할이 아니기에. 너무나 많은 이미지들이 쏟아져 나오고 있는 지금, 우리에게는 현상 뒤에 가려진 구조를 들추어 내는 힘, 그 힘이 무엇보다 필요하지 않을까?

www.postcapital.org

신보슬_큐레이터

10년도 넘게 미디어아트라는 녀석과 부대끼며 살았다. 그 사이 많은 전시와 작품을 만나며, 일상에 많은 새로운 생각과 경험을 해왔다. 이제 차곡차곡 쌓인 그 신나고 즐거운 경험들을 다른 사람들과 함께 나누어도 좋겠다 싶었다. 그래서 미디어아트라는 것이 테크놀로지에 매료된 몇몇 괴짜들의 장난감이 아니라, 기술과 예술, 나아가 사람이 더불어 좀 더 나은 세상을 만들기 위한 각성제로서의 역할을 하고 있음을 좀 더 많은 사람들이 공감할 수 있었으면 좋겠다.

Related posts

• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• Postcapital Archive Seoul. 14. May 2010 13 June 2010. Total Museum of Contemporary Art (0)
• Postcapital Archive Seoul Opening 14.May 2010, 6pm (0)
• 인터넷 누벼 짜깁기한 ‘자본주의 그림자’ ‘포스트캐피 탈…’ 연 스페인 작가 안두하르 (0)
• Postcapital Goyang Studio, National Museum of Contemporary Art, Korea (0)

노형석 기자 nuge@hani.co.kr, 사진 노순택 작가

hani.co.kr

» 전시장 1층 간이 아카이브에 앉은 다니엘 가르시아 안두하르. 뒤편에 그의 작품인 이미지 연대표들이 보인다.

“이미 우리 사는 세상은 이미지, 정보 도서관이 됐어요. 당연히 이미지 생산보다 어떻게 해석하느냐가 더 중요하죠. ”

그는 작가라기보다 온세계 인터넷을 누비는 이미지 채집가다. 세계의 온갖 사건, 광고 등의 이미지들을 부지런히 긁어모아 짜깁기하고 전시로 포장해 2년여 전부터 세계 곳곳을 돌며 순회전을 열고 있다. 그의 정체가 뭘까? 내공이 간단치 않다. 웹 이미지로 90년대 이후 자본주의를 성찰한다는 진지한 화두와 전시 콘텐츠를 웹상에서 관객에게 100% 개방한다는 나눔 정신이 있다. 관객들은 새 이미지를 덧붙여주는 동료 겸 조력자가 된다.

인터넷 이미지들을 대중과 공유하고 전시하고 공부하는 과정을 작업으로 다듬어온 스페인 작가 다니엘 가르시아 안두하르(44)는 “관객은 내게 ‘유저’들”이라고 했다. 지난 14일 서울 평창동 토탈미술관에서 개막한 그의 첫 한국 전시인 ‘포스트캐피탈아카이브 1989~2001’(이하 포스트캐피탈·6월13일까지)은 “이미지 폭주의 세상에서 이미지를 어떻게 바라볼 것인가를 관객과 고민하며 완성하는 프로젝트”이다. 이 프로젝트는 작가가 활동중인 스페인 바르셀로나에서 2005년 시작돼 독일 슈투트가르트, 중국 베이징, 터키 이스탄불 등에서 선보였고, 지난해 베네치아 비엔날레에도 초청돼 눈길을 모았다.

“10여년간 인터넷 여기저기에서 모은 텍스트, 오디오, 비디오 파일 등 25만개가 넘는 이미지 관련 자료들을 짜깁기하고 관객들이 새 이미지들을 덧붙여주면서 만든 스펙터클이죠. 1989년과 2001년이란 해가 제 작업에서는 각별히 중요한 시기입니다. 베를린 장벽이 무너진 1989년과 9·11테러 사건으로 떠들썩했던 2001년 사이 세상에 어떤 변화가 일어났는지를 다종다양한 이미지들로 보여주는 것이죠. 포스트캐피탈(후기 자본주의) 시대 자본주의는 어디까지 변화해왔는지를 보여주려 했어요.”

전시는 막상 보니 만화책처럼 술술 읽힌다. 1989~2001년 시기를 전후한 사건과 현상들을 줄줄 나열한 이미지 연대표(타임 라인)나 9·11테러 미스터리를 다룬 동영상, 게임과 실제 전쟁 이미지들을 ‘짬뽕’한 블랙박스의 영상 ‘명예’ 등이 대부분 눈에 익숙한 자극적인 광고 이미지나 유튜브 동영상 이미지들을 얽어 만들었기 때문이다. 국가, 도시 사이의 새로운 경계와 이를 빠져나가려는 난민들의 몸짓, 자극적 영상 속에 통제의 전략을 발휘하는 광고의 맨얼굴 등이 드러난다. 9·11 때 불타는 세계무역센터 사진에 ‘우리가 재건하겠다’는 문구를 넣은 완구사 레고의 광고나, 목매달린 주검 옆에서 밧줄 놀이를 하는 아프리카 소년병 사진 등이 눈길을 끈다.

“전시하는 도시마다 특유의 시각 이미지들이 덧붙으면서 매번 이미지 구성이 바뀝니다. 한국도 용산 참사 현장과 재개발 현장, 광주 망월동 5·18 신구 묘역과 용산 전쟁기념관 등을 찾아가봤는데, 급속 개발과 민주화 등의 대비되는 양상들이 빚는 긴장 관계가 흥미로웠어요. 서울은 테크놀로지의 힘이 도시 표면에 막 넘치더군요. 지하층에 한국 이미지만으로 전시를 꾸렸습니다.”

이미지 정치의 현실을 이야기하는 그에게 생뚱맞지만, 천안함 사건을 어떤 시선으로 봐야 할지 물었다. “9·11테러 같아요. 어느 한쪽 주장도 진실을 단정하기 어렵고, 분단이 낳은 복잡한 층위들이 깔려 있죠. 분명한 건 프로파간다(선전) 수단으로 쓰일 소지가 매우 크다는 점입니다.”

Related posts

• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• Postcapital Archive Seoul. 14. May 2010 13 June 2010. Total Museum of Contemporary Art (0)
• Postcapital Archive Seoul Opening 14.May 2010, 6pm (0)
• <포스트캐피탈 아카이브 1989-2001>를 통해보는 예술, 혹은 디자인의 사회적 역할에 대한 단상 (0)
• Postcapital Goyang Studio, National Museum of Contemporary Art, Korea (0)

Related posts

• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• Postcapital Archive Seoul. 14. May 2010 13 June 2010. Total Museum of Contemporary Art (0)
• 인터넷 누벼 짜깁기한 ‘자본주의 그림자’ ‘포스트캐피 탈…’ 연 스페인 작가 안두하르 (0)
• <포스트캐피탈 아카이브 1989-2001>를 통해보는 예술, 혹은 디자인의 사회적 역할에 대한 단상 (0)
• Postcapital Goyang Studio, National Museum of Contemporary Art, Korea (0)

CEM ERCİYES Kültür Sanat 05/05/2010 Radikal

Tophane Art Walk, yani Tophane Sanat Turu, bu civardaki galerilerin güç birliğinden doğmuş, parlak bir fikir. Ayda bir Pazar, Galatasaray’daki Apel’den başlayıp, arada Cihangir’deki Daire Sanat’a uğrayıp Çukurcuma’ya iniyor ve Pi Arworks, Outlet, Non, Rodeo ve Depo’daki sergileri görüyorsunuz. Bu galerilerin, sanat piyasasının ağır topları yerine gençlere ve alternatif işlere meraklı yerler olması, bu güç birliğini daha da mümkün kılmış. Gününü bu galerileri dolaşarak geçiren izleyici için de bütünlüklü bir tur imkanı doğuyor.
Benim mutat turum da bu ‘Art Walk’ pazarına denk geldi. Geçenlerde bizim Radikal Cumartesi yapmıştı, bu ay da Milliyet’te Yasemin Bay’ın yazısı çıkınca, ben de kendimi ‘sanat turu’ kalabalığının içinde buldum. Galerilerin yüzünde güller açıyor; günde yüze yakın ziyaretçi pek olur şey değil çünkü.
Apel’deki Canan Göknil sergisi, kitapla resim sanatının buluştuğu, duygusal ve oyuncaklı bir sergi. Aynı mekânda açılan Mürüvvet Türkyılmaz’ın ‘Zamansız Aşınma’ sergisi ise etkileyici. Türkyılmaz’ın kulağına çalınan, zihninden geçen cümleleri sanki yazıya, ama aslında çizgiye dönüştürerek yaptığı desenler harika. Bir de Outlet’teki ‘Seyir Terası’ sergisi dikkat çekici. Outlet sanatçılarının belirgin politik duruşunun da biraz kıyısında duran bir sergi bu. Son yıllarda ha bire şaşırtıcı sanatçılar çıkartan İzmir’den Tufan Baltalar, doğadaki bir yürüyüşün tüm dinginliğini, yalnızlığını, yavaşlığını hissettiren küçük resimlerini sergiliyor. Sanki o resimlerdeki detayların üç boyutlu hallerini çağrıştıran seramik, ahşap heykeller ise küçük birer biblo gibi. Neticede, ev içine hapsolmuş bir ruhun tabiat düşü gibi şiirsel bir cümle kurduruyor bu sergi insana.
‘Endüstri Devrimi Bitti. Biz Kazandık’ gibi iddialı bir sergi adının arkasında ne var, merak etmemek mümkün değil. Neyse ki Galeri Non’daki Esat C. Başak sergisi, işçi sınıfının zaferini ilan etmeye soyunmuyor. Onun derdi, biraz ‘modern hayatla’. Akla hayale gelmedik kolajların sergisi bu. Sanki, en az yarım asırlık bütün matbuatı taramış, son derece alakasız metinler, resimler ve afişleri bir araya getirip biraz dalgacı, bolca muhalif ve gayet de yaratıcı ‘işler’ çıkartmış. Erotik fotoğraflar, gazete haberleri, ilaç prospektüsleri, çizgi roman sayfaları, ilanlar bir araya gelip sözünü esirgemeyen kolajlara dönüşüyor. Bir de gözlük ve Gilette sapı kullanılarak üretilmiş, ‘Evrenin Askerleri’ filminden fırlamış uzaylı örümcekler var ki, onlar da artık heykel sanatının sınırları içine giriyor. Bunların hepsi bağlamından kopartılıp hınzır biçimde bir araya getirimiş hazır nesneler. Nitekim, Burda dergisinin patron kâğıtlarından biri, üzerindeki kocaman ‘Hazır nesneler herkese aittir’ yazısıyla bir köşede durup, bu mevzuyu özetliyor.
Esat C. Başak, matbuat âleminin ürettiği hazır malzemeyi hınzırca dönüştürürken, Balat’taki Opal Çağdaş Sanat Mekânı’nda internetin ‘dijital’ aleminden seçilenler birer ‘hazır nesne’ye dönüşüp, bir başka cesur sergi olarak karşımıza çıktı. Yeni açılan mekandaki Danile Garcia Andujar sergisi, insanlığın neredeyse tüm görüntü, ses, yazı birikimini ve üretimini yüklediği internet ağından ‘sadece’ 250 bin dosya indirmiş. Bu malzemeden oluşan ‘Postkapital’ adlı sergi, endüstri toplumunun ardından kurulan bilgi toplumunu ele alıyor. Andujar, Berlin Duvarı’nın yıkıldığı 1989’dan ‘ikiz kuleler’in yıkıldığı 2001 yılına kadar olan döneme bakıyor ve bunun ‘post komünist’ değil, ‘post kapital’ olduğunu savunuyor. Yıkılan Berlin duvarının yerine, hayatlarımıza örülen yeni duvarların peşine düşüyor. Hakikaten, bir kısmı video ve fotoğraf olarak sunulan görüntüler finans ve siyasetin nelere kadir olduğunu gösteriyor. Üstelik bu görüntülerin önemli bir kısmı ‘haber’ ve ‘reklam-tanıtım’ için üretilmiş. Yani aslında ‘postkomünist’ dönemin tanıtım enstrümanları olan görüntüler bir araya gelince etkili bir eleştiriye, ‘postkapital’ dönemin ispatına dönüşmüşler. İnternetin karmaşasına uygun sergi düzenlemesi için de ‘mekân dönüştürme’ ustası Başak Şenova’yı tebrik etmek şart. Opal’e gidecek olanlara bir de sergi kitabını alıp ‘internet bir plajdı’ adlı metni okumalarını öneririm, ‘özgür iletişim ağı’nın nasıl ticari bağımlılıklara dönüştüğünü görmesi için..

Related posts

• Türkiye’de bir ilk (0)
• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• OPAL Contemporary Art Space. Postcapital Archive (0)
• Dünyanın arşivi Opal’e sığdı (0)
• Daniel Garcia Andujar – Postkapital Arşiv 1989-2001 (1)

Related posts

• Postcapital Archive, Seoul extended till June 20, Istanbul till June 27 (0)
• Postcapital Archive Seoul Opening 14.May 2010, 6pm (0)
• 인터넷 누벼 짜깁기한 ‘자본주의 그림자’ ‘포스트캐피 탈…’ 연 스페인 작가 안두하르 (0)
• <포스트캐피탈 아카이브 1989-2001>를 통해보는 예술, 혹은 디자인의 사회적 역할에 대한 단상 (0)
• Postcapital Goyang Studio, National Museum of Contemporary Art, Korea (0)

Daniel Garcia Andujar, büyük bir dönüşümün yaşandığı 90’ları ‘PostKapital dönem olarak adlandırıyor. FOTOĞRAF: MUHSİN AKGÜN

28/04/2010 02:00

DİDEM YAZICI (Arşivi)

İSTANBUL – Başak Şenova küratörlüğünde açılan Plato Meslek Yüksek Okuluna bağlı Opal Çağdaş Sanat Mekanının ilk sergisi Daniel Garcia Andujar’ın ‘PostKapital’ adlı çalışması oldu.
‘Postkapital’, sadece gidip izlenerek tüketilebilecek bir sergi değil. İzleyicinin pasif bir tüketici değil, kültürel sürecin aktif bir kullanıcısı olmasından yola çıkarak, etrafımızdaki enformasyon yığınıyla kurduğumuz ilişkiye dair öneriler geliştiriyor. Sergi, birbirine bağlı ‘tag’lerle, konu ve başlıklarla, ekonomi, politika ve şehir üzerine 250 binden fazla ses, video, fotoğraf, yazı gibi ‘belgeyi’ paylaşıma açan bir arşiv sunuyor.
Daniel Garcia Andujar, çalışmaları  Pekin, Stuttgart ve geçtiğimiz Venedik Bienali Katalan Pavyonu gibi birçok yerde sergilenen bir isim.
‘Postkapital’ her ne kadar didaktik, ekonomik bir terimi çağrıştırsa da, aslında sanatçının 90’ların sonundan, 2000’lerin başına kadar olan 10 yıllık süreci yorumlamak için kullandığı bir ‘ara’ dönem. Sanatçının kendi geliştirdiği bu sav, Berlin duvarının yıkılışı ve 11 Eylül saldırısı gibi kolektif hafızada yer etmiş kırılma noktalarını temel alıyor. Andujar’a göre, Berlin duvarı, bir metafor; yıkılıyor ama Dünya’nın birçok yerinde farklı ideolojik duvarlar yeniden inşa ediliyor. Bu süreç içinde ekonomik krizler, savaşlar, ayrımcılık ve sosyal eşitsizlikler devam ediyor. Diğer yandan medya, hayatı yaşama ve algılama biçim ve seçimlerimizi kontrol etmek için baskın ve popülist bir dil kullanarak gerçekliği kurguluyor. Bu görsel gürültü içinde, aldığımız enformasyonu, nasıl bilgiye dönüştürdüğümüz sanatçının en çok önemsediği sorulardan biri. Söz konusu dönemde internetin yaygınlaşması bu soruları daha karmaşık hale getiriyor. Andujar’ın ortaya attığı soru üzerinde düşünmeye değer: ‘Artık müze arşivlerini ziyaret etmiyoruz, enformasyon ile kurulan ilişki tamamiyle farklı. Dijital bir panaromanın, arşivin içinde yaşıyoruz. Bu arşivin içinde nasıl yaşayacağımız kontrol edilmiyor, dolayısıyla seçmeyi öğrenmemiz gerekiyor. Yüzyıllar önce, kutsal kitapları yorumlamak için, resimler yapılıyordu. Şimdi de büyük bir değişim sürecindeyiz ve aynı soruyu soruyoruz; enformasyonu bilgiye nasıl dönüştürüyoruz ve bu süreci kontrol ediyoruz?’
Sergi, temelde www.postkapital.org sitesinde  yer alan arşivin, görsel, video, bilgisayar ağı ve yerleştirmelerle kurulmasından oluşuyor. Sanatsal strateji, tek tek sergilenen materyallerden çok, arşivin ve fikrin kendisinde ifade buluyor. Başak Şenova, mekan kurgusu ve sergi ilişkisini sorduğumda şu sözlerle yanıt veriyor, “Projenin kalbi olan web sitesi www.postcapital.org ilk başta takip etmesi ve algılaması pek de kolay olmayan bir yapı olarak kullanıcının karşısına çıkıyor. Kullanıcı, web sitesinde kendi yolunu çizip bağlantılar üzerinden ilerledikçe sitenin içeriğini anlamaya ve ulaşmak istediği ‘ağlarla birbirine bağlanan’ veriye ulaşabiliyor. Sanatçıyla birlikte üzerine çalışıp, Opal’de uyguladığımız serginin mekânsal tasarımı bu deneyimi fiziksel bir mekanda tekrarlıyor.  İzleyiciyi ‘kullanıcı’ kabul edip, öncelikle yönlendirme konusunda ona seçenekler sunuyor. Sergi mekânına ilk girildiği zaman kullanıcının karşısına çıkan dev iki koridor bir seçim yapmaya zorluyor; ya koridorlardan biri seçilecek ya da iki koridor da es geçilip, sol taraftaki boşluktan mekâna girilecek. Mekân ancak koridorlar geçildikten sonra tam anlamıyla algılanabiliyor. Mekanda kutucuklar, koridorlar ve bölümler var. Her şey birbirine bölümlerin üzerine kurulduğu bağlamlarla ve bu bağlamlara bağlı etiketlerle bağlanıyor. Asma kat ise kartografi ve arşiv bölümlerine ayrılmış durumda. Kullanıcı burada bilgisayarlarla arşivin tamamına ulaşabiliyor.” Sanat ve tasarım ilişkisi üzerine yoğunlaşacak olan Opal, ilk sergisi ile sergi sunumları ve mekan tasarımına olan vurgusunu gösteriyor.

Ekleme yapmak serbest
Yanyana getirilen ikili görsellerin birbirleriyle kurduğu ironik ve sosyal tabanlı ilişki, izleyicilerin kullanması önerilen eleştirel yorumlama becerisine gönderme yapıyor.  İnterneti, siyasi ve sosyal sistemin bir metaforu olarak ele alan çalışma, yalnızca internetten toplanmış verilerden oluşuyor. Üstelik, isteyenlerin doküman yükleyerek müdahale edebileceği açık bir kaynak olarak işliyor. Başak Şenova,  “Bizim için yaratılmış olan sadece imgeler değil, aynı zamanda ideolojiler ve imgelerin ardındaki gerçeklerdir” dediğinde, bu gerçekliği kolektif ve eleştirel bir biçimde üretmemizin gerekliliğini vurguluyor. Şenova, izleyicinin sadece sergiyi gezerken değil, aynı zamanda online arşivle ilişki kurarken, kendi kararını vermesi, yeni bir başlık ve dosya açabiliyor olması, özünde izleyicinin kullanıcıya dönüşüp, kendi algısını kurmasını ön gören bir yöntem öneriyor: “Bu arşivler, yaşam tarzlarının tekrar tasarlanması, otokontrol işlemleri, tarihin yeniden algılanması, sosyal psikoloji biçimlerinin üretimi, iletişim kanallarının yapılandırılmasıyla günlük algı ve kavrayışımızın çeşitli düzeylerinde işler.”
Sosyo-politik eleştiri üzerine kurulan sergi, didaktik olmanın tersine, sanatçının yorumunu iddiasız biçimde kurgulamasıyla gerçekleşiyor. Sanatsal yaratım ve politik aksiyon arasındaki tehlikeli gördüğü noktaları sorduğumda, Andujar şöyle yanıtlıyor: “Sanat, hayatımızın bir diğer kültürel yönü ve politik bir temsili. Politika, topluma ilişkindir, dolayısıyla toplumdaki her eylem politik bir anlam taşır. Herkes aktivist olabilir, sanatçının aktivist olması onun daha önemli olduğu anlamına gelmez. Birçok politik sanatta, ‘öteki’ insanların hayatlarını kullanıyor. Bence bu, oldukça tehlikeli bir sınırı geçmek anlamına geliyor.  Politik sanat yaptığını söyleyen sanatçıların, diğerlerinin hayatını kullanması, gerçek insanlarla sosyal bir deney yapmak gibi. Fakir bir mahalleye gidip, orayı yorumluyor. Sanatçılar bugünlerde çok sık geziyor, ancak her bağlam birbirinden farklı. Yerellikle ve yerel olarak çalışmak oldukça karmaşık konular.”
27 Haziran’a kadar devam edecek olan sergi, aynı zamanda Kadir Has Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde öğretim görevlisi olan Başak Şenova’nın hazırladığı bir sergi kitabı da sunuyor. Balat’ta, Plato Yüksek Meslek Okulu’na bağlı olarak işleyen Opal Sanat Merkezi, akşam 20.00’ye kadar açık, pazartesileri ise kapalı.

Related posts

• Türkiye’de bir ilk (0)
• OPAL Contemporary Art Space. Postcapital Archive (0)
• Dünyanın arşivi Opal’e sığdı (0)
• Daniel Garcia Andujar – Postkapital Arşiv 1989-2001 (1)
• ‘Postkapital’ sergisi açıldı (0)

İstanbul’da inceden inceye ağlarını ören çağdaş sanat, bu kez çok bakir bir alana, Haliç’e demir attı. Denizin serin sularına nazır kurulan Plato Meslek Yüksekokulu’nun bünyesindeki Opal, şehrin çağdaş sanat mekânlarına yeni bir durak olarak eklendi.

Ahşap bir binanın ardına saklanan Opal, ilk olarak İspanyol sanatçı Daniel Garcia Andújar’ın çeşitli ülkelere yolu düşen Postkapital-Arşiv 1989-2001 adlı sergisine ev sahipliği yapıyor. Küratörlüğünü Başak Şenova’nın yaptığı sergi, sanatçının geçtiğimiz 10 yıl içinde internetten derlediği 250 binin üzerinde metin, işitsel dosya ve video gibi belgelerden oluşan dijital bir arşiv. Andújar, 20 yılda dünya genelinde yaşanan toplumsal, politik, ekonomik ve kültürel değişiklikleri, 1989 Berlin Duvarı’nın yıkılışı ve 11 Eylül 2001 saldırıları ekseninde okuyor. İzleyiciye bu vakalardan sonra yeni oluşturduğu yıkımları, duvarları anlatmaya çalışıyor.

Usta yazar E.M.Cioran, her satırı başlı başına bir aforizma olan Çürümenin Kitabı’nda “Toplumun düzenini reddetmek de, kabul etmek de aynı şekilde abestir: Onun iyi veya kötü yönde değişimlerine, ümitsiz bir tutuculukla maruz kalmaya mecburuz; tıpkı doğuma, aşka, iklime ve ölüme maruz kaldığımız gibi.” der. Bulunduğumuz çağın çoğu zaman ürküten hallerini parça parça okumak zor olabilir. Son yirmi yılda yaşanan hızlı değişimi fotoğraflar, videolar, sesler, afişler ve daha pek çok vasıta ile derli toplu görmek, okumak hayretimizi artıracaktır kuşkusuz. İspanyalı sanatçı Andújar’ın Postkapital’de yapmak istediği tam da bu: yüzleştirmek, sorgulamak. Tamamı internetten toplanan sergi sürekli büyüyor ve küçülüyor. Zira arşiv (www.postcapital.org) adresinden herkesin erişimine açık. İngilizce kelime olan postkapital, hem finansal sermayeye hem de başkentlere atıfta bulunurken, kapitalist toplumlardaki dönüşümleri anlatıyor.

Eskisi gibi gidip arşivleri ziyaret etmediğimizi söyleyen Andújar, “Artık birbirlerine ağlarla bağlanan büyük arşivlerin içinde yaşıyoruz. Bilgiye, teknoloji ve başka şeylerden yararlanarak erişebiliyoruz. Onları yakalayamazsak bunlar göz açıp kapayıncaya kadar geçip gidiyor. Bilgi bize ulaşırken çok gürültülü geliyor. Bu kargaşanın içinden onu çekip çıkarmamız lazım.” Serginin bizden istediği ise Cioran’ın dediklerine ek olarak durup sorgulamak.

Opal’e gidiş çok da zor değil. Yaklaşık bir asır Eminönü ile Karaköy’ü birbirine bağlayan; vaktini doldurduktan sonra emekliye ayrılan Balat’taki tarihi Galata Köprüsü’nün karşısında, Ayvansaray Caddesi No: 33′te. Sergi, 27 Haziran’a kadar gezilebilir. (0212 621 12 47) ZAMAN

MUSA İĞREK

Related posts

• Türkiye’de bir ilk (0)
• OPAL Contemporary Art Space. Postcapital Archive (0)
• Daniel Garcia Andujar – Postkapital Arşiv 1989-2001 (1)
• Balat’tan internetin içine seyahat (0)
• ‘Postkapital’ sergisi açıldı (0)